Varuh človekovih pravic

Kdaj do varuha? Kako vložiti pobudo?

Informacija o Varuha v romskem jeziku za Rome iz republik nekdanje Jugoslavije

Kana te džan te mangen pomoč kotaro Varuh manušengo pravo?


So i tano Varuh?


Varuh i tano kokoro hem kotaro javer državne institucije neodvisno organ. Dikhol dali državne organija, organija lokalne samoupravake hem odola so igaren javna pooblastila (dureder: organija) ani Republika Slovenija, kana keren pumari buti, ikeren manušengo pravo hem temeljne svoboščine manušen hem grupen.

Varuh šaj te rodol primerija, kana organija kršinena zakon hem kana na kerena lačhi buti. Ke pumari buti dikhol soj i tano pisimo ani ustava, pravno red ani Republika Slovenija hem ano intenacionalne aktija kotaro manušengo pravo hem temeljne svoboščine. Ke pumari buti šaj te sklicujnol pe hem da ko načelo pravičnosti hem šukar keripe.

Anglal so ka džan ko Varuh, probinen kokore te rešinen tumaro problemi anglal pristojne organija. Kana akava na uspinol tumenge ja pristojne organija na šunen tumen ja na džanen so panda šaj te keren, ko kas te irinen pe, lačhi adresa šaj te ovol Varuh.

Kotar 23. februar 2013 i tani Varuhinja manušengo pravo Vlasta Nussdorfer. Lako mandati trajinol šov berš.

So šaj Varuh kerol?             


E Varuhi isi mogučnost te kerol kokoro hem neodvisno rodipe ko svako primer ko organija so i tane an ljeski pristojnost. Odoljekse šaj te dobinol sa informacije, te dikhol so i tano pisimo ano spisija ja te kerol pučlo hem bipučhlo dikhipe. Kana dikhol či buti nane kerdi lačhe, šaj te predložinol o greške so hine kerde te ciden pe. Šaj vakerol sar te ciden pe, šaj hem da vakerol či mora te ovol platimi šteta.  

Kaha hine ispunime uslovija so i tane pisime ano Zakon kotaro ustavno sud, šaj o Varuh te dol pobuda ko Ustavno sud ani Republika Slovenija te dikhol pe ustavnost hem zakonitost ano predpisija. Akava kerol kana presudinol, či predpis ja splošno akt, kerdo te izvršinena pe javna pooblastila, nedopustno džal ano manušengo pravo hem temeljne svoboščine. Ani posamični zadeva, so ov dikhol la, šaj te dol hem ustavni pritožba.

Varuh šaj vladake hem ko državno zbor dol pobude te prominen pe zakonija ja javer predpisija. Organija soj i tane an ljeski pristojnost, šaj te predložinol, te lačharen pumari buti hem odnosija so isi ljen strankencar. Ko sistemsko lošipe ano predpisija hem ani buti kotar državne organija, vakerol an peske beršeskre lila, ko save odzivinen pe vlada hem državno zbor pumare priporočilija hem sklepija.

Varuh šaj sakoneske organi, hem da ko sud, bičhalol so ov mislinol kana vakerol pe kotar manušengo pravo hem temeljne svoboščine ani zadeva, so dikhol la. Nane važno savi vrsta dali stupnja postupka, so džal ano anglutne organija.

So Varuh našti kerol?


Varuh našti te cidol kršitve ja buti so nane lačhe kerdi, umesto pristojne državne organija, organija lokalne samoupravake ja odoljen so igaren javna pooblastila. Našti te prominol ljenge odlučbe ni te odlučinol an ljengo anav.

Varuh na ljol zadeve, kana kotari kršitev isi pobuder sar jekh berš hem kana pre nego so dindžan pobuda na hinena koristime sa mogučnosti pritožbe hem javer pravna sredstvija. Na ljol da zadeve, so hinena ko sud, jekheputiske i tane primerija kana nepravdeno zavlačivinen o postupak ja kana vakera kotar očitna zloraba pooblastil. Varuhi nane pristojnost ko privatnikija hem gospodarske družbe ano privatno sektor.  

 

Sar dži ko Varuho?


Ko Varuh e manušengo pravo ani Republika Slovenija (pokratko: Varuh) šaj te irinen pe pobudaha te počminol pe postupak, kana hine kršimo tumaro manušengo pravo  dali temeljne svoboščine ja kana organija javne uprave, soj i tane ano Varuhesko nadzor, kerde diso javer bilačhe.  

Te bi počminol pe postupak, mora te bičhaljen ko Varuh pisimi pobuda. Šaj te pisinen la kokore, kana mangen šaj te pomožina tumenge ko amaro than. Kana bičhaljena pobuda ki elektronska pošta, o Varuh pre nego ka počminol postupak, ka mangol tumaro podpis. Pobuder informacije pal odova, sar te den in pobuda, šaj te dobinen ko biparengo bezplatno telefonsko numa 080 15 30, šaj hem te vakeren ko kokoro vakeripe.

Te bi dena pisimi pobuda, na tromal tumenge advokati. Postupak na platinol pe hem i tano neformalno. Pisinen so desindža tumenge, savo organi kršinola tumaro pravo hem so več kerdžen te bi ovola tumaro problemi rešimo. Ani pobuda na tromal te bisterena tumare osobne podacija hem podpis, soske Varuh garavde pobude na ljol. Ki pomoč šaj te ovol tumenge opomnik te dol pe pobuda, soj i tano priložimo ki akija zloženka, šaj te dobinen lje hem da ki internetni stranica www.varuh-rs.si

Kokoro vakeripe šaj te keren sako bučako dive ko ljengo than ani Ljubljana. Te našti te aven ki Ljubljana, šaj te prijavinen pe ko vakeripe, kana Varuhinja hem manuša so keren laha, kerena buti ko javer thana ani Slovenija. Kana hem kaj ka oven, ka ovol pisimo ano lokalne medije hem ki internetni stranica kotaro Varuh.

Varuh kerol buti ani slovenski čhib. Ako na džanen šukar slovenski čhib, šaj te den i pobuda hem da ki tumari dajaki čhib.

Osnovne informacije pali Varuheski buti, temeljne aktija hem javer informacije šaj te dobinen, kana ka vikinen ki biparengi telefonski numa 080 15 30, dali dikhen ki internetni stranica kotaro Varuh, www.varuh-rs.si.

Varuh manušengo pravo ani RS
Dunajska cesta 56, 1109 Ljubljana

Telefon: 01 475 00 50
Faks: 01 475 00 40

Biparengo vikipe hem informacije: 080 15 30

E-adresa: info@varuh-rs.si
Internetni stranica: www.varuh-rs.si

Bučako vakhti: kotaro ponedeljak dži o četrtak kotaro 9.00 dži 15:30, ano petak kotaro 9 dži 14:30.